Español |
Maya |
| tabaco |
k’úuts |
| tábano |
áakach |
| taberna |
u kúuchil tu’ux ku ko’onol ha’ ku káalkunsik máak |
| tabique |
pak’ |
| tabla |
che’, xóot’ol che’, xéet’el che’ |
| tablado |
ka’an che’, k’ax che’ |
| tacaño |
ts’u’ut |
| tachar |
honhon ts’íib |
| tahúr |
may ku buul |
| tajada |
búuh, xéet’, x’óot’ |
| tal vez |
wale’ |
| talar |
ch’ak che’, píik’ ch’aak, luk’s nukuch che’o’ob |
| talón |
tuunkuy |
| tallar |
pool |
| tallo |
chuun che’ |
| tamal |
tamali’, to’obil holo’och |
| tamandúa |
chab |
| tamaño |
nohochil |
| también |
bey xanláayli’e’, léeyli’e’ |
| tambor |
tunk’ul |
| tamo |
ma’ay |
| tamo del maíz |
ki’is |
| tampoco |
mix |
| tan |
hach |
| tantear (con la mano) |
tatal k’ab |
| tapa |
maak |
| tapar |
maak, nuup’, k’aal, piix |
| tapír (animal) |
tsíimin |
| tarántula |
chiwoh |
| tardar |
xáantal |
| tarde |
chúunk’iin |
| tartamudear |
k’alk’alak t’aan, k’alk’alak aak’ |
| taza (de ceramina) |
lak |
| tea |
táah che’, náax che’ |
| techo |
ho’ol nah |
| tejado |
u ho’ol nah |
| tejer |
hiit’ |
| tejón |
chi’ik |
| tejon rojo |
bok’ol ooch |
| Tekax |
T-K’áax (lugar del bosque) |
| tela |
nook’, xéet’ |
| telaraña |
k’aan am |
| televisión |
teléebits’ióo |
| Telchac |
Telchak (raíz de mangle) |
| temazcal |
|
| temblar |
kikilaankal, kikiláankil, kukuyaankil |
| temblor |
áamba, kíilba, tíitba |
| temer |
sahaktal, ch’a’ sahkil |
| temor |
sahkil |
| tempestad |
chak iik’ |
| templo |
nah k’uh |
| temporal |
iik’al yéetel u cháakil |
| temprano |
ha’atskab, sáastal |
| Tenabo |
Tenaab (lugar de nenúfares) |
| tendero |
tu’ux ku le’ebe nook’ |
| tender |
le’, siin, t’iin, haay |
| tendón |
xiich’ |
| tener |
yaan |
| tener oportunidad |
uuchul |
| Tenosique |
Tenahtsiik (casa de hiladeros) |
| tensar |
t’iin, siin |
| tentar |
mach, il túun |
| teñir |
boon |
| tepezcuintle (animal) |
haaleb |
| terminar |
ts’o’okol |
| terremoto |
péek áamba, kíilba, tíitba |
| terreno |
lu’um, k’aax |
| terror |
sahkil |
| testículo |
e’el keep |
| teta |
iim, chu’uch, chuchu’ |
| tibia |
tselek, baakel tselek |
| tibio |
pa’ síis, sat síis, k’íinah |
| tiburón |
ch’ilam |
| tiburón tigre |
ch’ilam báalam |
| tiempo |
k’iin, k’iinil |
| tienda |
nahil koonol, nah tu’ux ku ko’onol ba’alo’ob. |
| tiene razón |
haah a t’aan |
| tierno |
muun, áak’, ya’ax |
| tierra |
lu’um, kaab |
| tierra elevada |
búu’tun |
| tigre |
báalam, chak bola’ay |
| tigre negro |
boox bola’ay |
| tigrillo |
sak xikin |
| tinaja |
káat |
| tinte |
boon |
| tintura |
boon |
| tía |
ts’eh na’ |
| tío |
ts’eh yuum |
| tirahúle |
saats’ |
| tirar |
ch’iin, puul |
| tiritar |
kikilaankil, kukuyaankil |
| tiro |
yóol ts’oon; ts’oon, ch’iin |
| titilar |
léembal, hohopaankil, ninibaankil |
| Tizimin |
T-Tsíimin (Tierra de tapires) |
| tizne |
sabak, yabak nah |
| tizón |
náax che’ |
| toalla |
cho’obo ha’ (x) |
| tobillo |
kaal ook |
| tocar |
maach |
| tocar música |
paax |
| tocayo |
éet k’aaba’ |
| todavía |
láayli’ |
| todo |
túulis, tuláakal, láah, bul |
| todo el día |
bul k’iin |
| todos |
tuláakal |
| todos los días |
tuláakal k’iin |
| tomar |
ch’a’ |
| tomar (líquidos) |
uk’ |
| tomate |
p’aak |
| tomate verde |
ya’ax p’aak |
| tonto |
ma’ na’at |
| topar |
héentan, naktáan |
| topo |
ba’ |
| torbellino |
moson, moson iik’ |
| torcer |
ch’oot, k’eech, looch |
| tordo (ave) |
pich’, ts’iiw |
| torear |
paay, pay wakax |
| tormenta |
chak iik’ |
| tormento |
toop |
| tornado |
moson |
| tornear |
póol che’, súus che’ |
| toro |
xiibil wakax |
| torpe |
aal, ma’ péeka’ani’, xaan u xíinbal |
| tortear |
pak’ach |
| tortilla |
waah |
| tórtola |
mukuy |
| tortuga |
áak |
| tos |
se’en |
| toser |
se’en, se’en kaal |
| tostar |
oop’, eel, póok |
| total |
túulis, tuláakal, chuka’an |
| trabajar |
meyah |
| trabajo |
meyahil |
| trabar |
t’i’il, k’aal |
| traducir |
tsool, k’es t’aan, u su’utul hunp’éel t’aan ti’ uláak’. |
| traer |
taas, púut |
| tragar |
luuk’, píit luk’ |
| tragedia |
noh k’aas, nohoch loob |
| trago |
luuk’ |
| traición |
tuus, toop |
| traicionar |
tuus, toop |
| traje |
nook’ |
| trama |
o’och |
| tramo |
xóot’ |
| trampa |
léech, núup’ |
| tranca |
no’ox che’, tóoh che’ |
| tranquilizar |
hets’ óol, hets’ tuukul, ki’imaktal óol |
| transcurrir |
máan, áalkab |
| transformar |
heel, suut, k’eex |
| transitar |
xíimbal, máan |
| transportar |
biis, púut |
| trapear |
cho’ yéetel nook’ |
| trapo |
xóot’ nook’ |
| traquea |
úul, yúul |
| trasegar |
báab, piich, t’ooh |
| trasladar |
biis, máans’, k’eex |
| traspasar |
máan, píit máan, táats’ máan |
| trasplantar |
xaab |
| trasquilar |
neenet’, neeret’ hóon k’oos |
| trasto |
nu’ukul |
| travieso |
ko’ |
| trayecto |
beh, behil |
| trébol |
tuk’ |
| trece |
óoxlahun |
| trenzar |
hiit’ |
| trepar |
na’akal |
| tres |
óox |
| triángulo |
óox tu’uk’, óox tséel, óox ti’its |
| trinar |
k’aay ch’íich’ |
| tripa |
choch |
| triquina (animal) |
muuch |
| triste |
tuukul, yah tu yool |
| troje |
ch’iil, kumche’ |
| trompa |
ni’, chowak ni’ |
| trompear |
loox |
| tronco |
chuun, chuun che’ |
| tropezar |
t’óochpahal |
| trozo |
xóot’, káach, xéet’, kóots, háat |
| trueno |
kíilbal cháak áamba cháak |
| tu (posesivo) |
a |
| tú (personal) |
teech |
| tubérculo |
wi’ |
| tucán (ave) |
pam, pam ch’eel |
| tuerto |
ch’óop |
| Tulúm |
tu’u’lu’um (lugar en la isla de los conejos) |
| tumba |
muknal |
| tumbar |
kook, lúubsah che’ |
| tumor |
chu’uchum |
| tuna (higo chumbo) |
núum tsutsuy |
| tupido |
su’, piim, chehekbal, kokohekl, chechehekl |
| tuya |
a |
| tuyo |
a |
| tuza |
ba’ |
|
|