Español |
Maya |
| a (hacia) |
ich, ichil |
| a lado |
tséel |
| a que |
asta |
| ababol |
k’uyche’ (x) (papaver rhoeas) |
| abajo |
kaabal, kaabah, yáanal, yáanah |
| abalanzar |
puul, píikch’iin |
| abandonar |
p’aat, xúun p’aat |
| abandono |
p’aat |
| abanicar |
pikil, pikit |
| abanico |
pikit (x) |
| abaratar |
éems tohol, kabulkun tohol |
| abarcar |
bak’paach, méek’, méek’táan |
| abarrotar |
chuup |
| abarrote |
ba’alo’ob ku ko’onol ku hach k’abéetchahal. |
| abastecer |
ts’aa ba’ax k’abéet |
| abatir |
pul kaabal, lúubs |
| abdicar |
p’aat, cha’ |
| abdomen |
nak’, chuun nak’ |
| abecedario |
u ts’íibil tuláakal huum ku ya’ala’al ken t’aanak máak. |
| abeja |
kaab, yik’el kaab (apis mellifica) |
| abejorro |
holom, báalam kaab (apis bombus) |
| abertura |
hool, pa’al, xiik |
| abierto |
he’ek’ab, he’epaha’an |
| abigaeto |
okol wakax wáa ba’alche’o’ob. |
| abismo |
taam |
| ablandar |
ts’u’uts’ukin, sulbankúun |
| abobar |
hap chi’, náay óol |
| abocar |
náats’al |
| abochornar |
ooxol, chokoh óol |
| abogar |
áantah |
| abolengo |
ch’i’ibal |
| abolir |
luk’s, tseel |
| abollar |
bool |
| abonar |
bo’ol p’aax |
| abono (para tierra) |
ba’al, ku ts’a’abal ti’ lu’um utia’al u ma’alobtal. |
| aborigen |
wi’it’, maaya wíinik |
| aborrecer |
p’eek |
| abortar |
éems aal |
| aborto |
éemel aal |
| abotonar |
k’al nook’ |
| abrasar |
tóok |
| abrazar |
méek’, lóoch |
| abrazo |
lóoch, méek’ |
| abrevar |
ts’aa uk’ul |
| abreviar |
chichankúun, kóom ts’íib |
| abrigar |
teep’, baal |
| abrigo (prenda) |
nook’il ke’el |
| abrir |
he’, he’bik |
| abrochar |
k’aal |
| abrumar |
nak óol |
| abundancia |
yaab, pik’taan |
| absceso |
chu’uchum |
| absorber |
xuuch, chu’uch |
| abstracto |
ma’ chika’ani’, istikyah u na’ata’al |
| abuchear |
awat t’aan |
| abuela |
chiich |
| abuelo |
nool |
| abultar |
tuchkiin |
| abundancia |
ya’ab |
| abundar |
ya’abtal |
| aburrir |
nak óol |
| acá |
waye’, weye’ |
| acabar |
ts’o’ok, xu’ul |
| academia |
u nahil tu’ux ku much’tal máako’ob u yohelo’ob ya’ab ba’al. |
| acaecer |
úuchul |
| acampar |
u p’áatal máak he’elel wáa wenel ti’ k’aax. |
| acanalar |
meen yáam |
| acaparar |
méek’táan |
| acariciar |
báay |
| acarrear |
púut |
| acaso |
beey wale’ |
| acatar |
u’uy t’aan |
| acaudalado |
ayik’al |
| acceder |
óot |
| acceso |
beh, hool |
| accidentar |
u yúuchul loob |
| accidente |
loob |
| acción |
péek |
| acechar |
ch’eeneb |
| acedar |
pah, su’uts’ |
| acedera |
abalkan (rumex acetosa) |
| acedía |
chuhkal |
| acedo |
paah |
| aceptación |
heeh |
| acometer |
k’óoch |
| acomodar |
tsool |
| acompañante |
láak’inah |
| acompañar |
láak’in |
| acondicionar |
utskin |
| aconsejar |
tsol xikin |
| acontecer |
úuchul |
| acoplar |
nuup |
| acordar |
k’a’ahal ba’al |
| acordarse |
tuukul |
| acorralar |
k’aal |
| acortar |
kóomkin |
| acosar |
áalkab paach |
| acostar |
chitaal, chitaah |
| acotar |
koot |
| acostumbado |
suk’taah |
| acre |
si’ih |
| acrecentar |
ya’abkun, nohochkun |
| acreditar |
uts |
| acreedor |
máak ku ts’ik he’ ba’axak p’axbile’ |
| acribillar |
ts’ots’op loom |
| acróbata |
máak ku xíinbal yóok’ol hunt’i’in suum. |
| acta |
hu’un ku ts’íibta’al tu yóo’lal hunp’éel ket t’aan ichil hunmúuch’ máako’ob. |
| activar |
t’aab, hoop |
| activo |
sáak’óol, t’a’ah |
| acto |
beet, meent |
| actualmente |
behla’e’ |
| actuar |
beet |
| actuacion |
beet, meent |
| actualizar |
túunbenkun |
| actuar |
meentbil he’ ba’axake’ |
| acuario |
u un’ukul tu’ux ku ts’a’abal kayo’ob. |
| acuartelar |
u k’a’alah waacho’ob tu mahilo’ob. |
| acuático |
ha’il |
| acuchillar |
loom |
| acudir |
taal, náats’al, biin |
| acuerdo |
ch’a’ nu’uk tumen tuláakal. |
| acumular |
mool, muuch’ |
| acuñar |
no’oxkin |
| acurrucarse |
mochtal |
| acusar |
tak pool, tak ho’ol |
| achacoso |
mantats’ k’oha’an |
| achatar |
yuuch’ |
| achiote |
k’uxub, kiwi’ (bixa orellana) |
| achocar |
chook’ |
| adán |
yáax xiib yóok’ol kaab. |
| adaptar |
tsool |
| adecuar |
éet k’alap |
| adelantar |
táanilkun |
| adelante |
táanilkun |
| adelgazar |
bek’echkun |
| ademán |
béech’ k’ab, éets’ p’a’as. |
| además |
bey xan |
| adentro |
ich, ichil |
| adeudar |
p’aax |
| adeudo |
p’aax |
| adherir |
taak’ |
| adiestrar |
ka’ansah, suukkin |
| adinerado |
ayik’al |
| adiós |
ka’a xi’itech |
| adivinar |
na’at |
| adivino |
na’at (h), na’at (x) |
| admirable |
hak’ óolal |
| admirar |
hak’ óol |
| admitir |
k’aam |
| adobado |
makkuum, áakat |
| adobar |
pak’ xa’ak’ |
| adobe |
pak’ lu’um |
| adobo |
pak’ xa’ak’ |
| adoctrinar |
ka’anbes |
| adolescencia |
táankelemil (h), lo’bayanil (x) |
| adolescente |
táankelem (h), lo’bayam (x) |
| adoptar |
ch’a’ |
| adorar |
yaakun |
| adormecer |
weens |
| adornar |
hats’utskin, hats’utskun |
| adorno |
p’oot |
| adueñarse |
tia’altal |
| adular |
leets’ |
| adulterar |
heel, k’eex |
| adulterio |
okol ts’iis |
| adulto |
nohoch máak, nohoch wíinik |
| advertir |
a’al |
| aerolito |
chamal xnuuk |
| afanar |
meyah yéetel ki’imak óolal |
| afecto |
yaakun |
| afeitar |
ts’iik |
| afeminado |
ch’upul xiib |
| afición |
uts tu yich, uts tu t’aan |
| afilado |
yeh |
| afilar |
haa’ |
| afinidad |
chika’anil |
| afirmar |
haah, haahkun |
| afirmación |
haah |
| aflicción |
yah óol |
| afligido |
tuukul, yah tu yool |
| afligir |
oks yah |
| aflojar |
cha’, waach’ |
| afónico |
ma’as kaal |
| afuera |
táankab, paachil |
| agachar |
t’uchkin |
| agalla de pez |
bu’ul |
| agarrar |
ch’a’, maach, cháach |
| agave |
kih |
| agave mezcalero |
kiiw (agave potatorium) |
| agazapar |
mot’kin |
| ágil |
péeka’an, sáak’óol |
| agitador |
máak ku káahsik ba’ate’il |
| agitar |
chiik, yúuk |
| aglomerar |
much’kiin, mulkiin |
| aglutinar |
taak’, tsaay |
| agobiar |
ka’anal |
| agonía |
pa’ muuk’ |
| agonizar |
tu’upul, muk’yah |
| agorar |
tomoh chi’, tomox chi’ |
| agotar |
xuup, ts’o’ok |
| agradar |
ki’imakkun óol |
| agrario |
k’áaxil (h), k’áaxil (x) |
| agravar |
yaahtal |
| agravio |
a’alah ba’al, pooch’il |
| agredir |
loox, ba’ate’el |
| agregar |
ya’abkun, nuup’ |
| agresivo |
kaxan ba’a (h) |
| agriar |
su’uts’kin, pahkun |
| agrio |
pah |
| agricultor |
kolnáal (h), kolnáal (x), meehi k’áax |
| agrio |
su’uts’, pah |
| agro |
k’áaxil |
| agrura |
chuhkal |
| agua |
ha’ |
| agua salada |
ch’och ha’ |
| aguacate |
oon |
| aguacatero |
oon che’ (persea americana) |
| aguacero |
cháak |
| aguado |
áak’al, áak’al che’, ha’achi’ |
| aguador |
bisah ha’ (h) |
| aguantar |
muk’yah |
| aguar |
húulha’, ha’ach’kun |
| agüero |
tomoh chi’, tomok chi’, tomox chi’ |
| aguijón |
yaach |
| águila |
kóot (aquila chrysaetos) |
| agudo |
yeh |
| aguililla |
koos |
| aguja |
púuts’ |
| aguja (para hamaca) |
kayche’ |
| agujerear |
po’pot, ho’hol |
| agujero |
hool |
| agutí |
tsuub |
| ahí |
te’elo’ |
| ah (interjección) |
ah |
| ahogar |
bul ni’, kup iik’ |
| ahora |
behla’e’ |
| ahorcajar |
hets’ méek’ |
| ahorcarse |
hektal |
| ahorcar |
hich’ kaal, bits’ kaal |
| ahorrar |
líik’es, ta’ak |
| ahorro |
t’áal k’u’ |
| ahuehuete (árbol) |
ha’bin (taxodium macronatum) |
| ahumar |
buuts’kin |
| ahuyentar |
p’u’us, toohol |
| aire |
iik’ |
| aislar |
p’aat, hóok’es |
| ají |
iik (capsicum annuum) |
| ajonjolí |
sikil p’uus |
| ajustar |
p’elechkun, p’iiskun |
| ajusticiar |
kiims, xot k’iin |
| al lado |
tséel |
| al principio |
yaaxil |
| ala |
xiik’ |
| alabar |
ki’iki’ t’aan |
| alacrán |
síina’an (buthus occitanus) |
| álamo |
kóopo’ (populus nigra) |
| alarife |
meen pak’ (h) |
| alargar |
chowakkin, chowakkun, siik |
| alarido |
táah awat, chi’ibal ok’ol |
| alba |
píik’ sáas, sáastal |
| albahaca (silvestre) |
kakaltuun (x) |
| albañil |
meen pak’ (h) |
| albarrada |
koot |
| alborotar |
awat, huum |
| albino |
chak lóol |
| albur |
buul |
| alcalde |
halach wíinik u nohchil kaah |
| alcancía |
u nu’ukulil u ta’aka’al taak’in |
| alcanzar |
chuuk, nak’paach |
| alcohólico |
máak sen ya’ab u káaltal |
| alcoholismo |
káaltalil |
| aldaba |
k’alab |
| aldea |
chan kaah |
| alegrar |
ki’imakkun óol |
| alegre |
ki’imak óol |
| alegría |
ki’imak óol |
| alejar |
náachkun |
| alemán |
alemkáan wíinik |
| alemán (idioma) |
alemkáan t’aan |
| alemana |
alemkáan (x) |
| Alemania |
Alemkáan |
| alentar |
ch’a’ iik’, múus iik’, ch’a’ óol |
| alepusa |
p’aay, p’ah |
| alfabeto |
u ts’íibil tuláakal huum ku ya’ala’al ken t’aanak máak. |
| alfabetización |
ka’ansah xook yéetel ts’íib |
| alfabetizar |
ka’ansah xook yéetel ts’íib |
| alfarería |
u kúuchil tu’ux ku ko’onol wa ku meyahta’al k’at. |
| alfarero |
máak ku meyahtik k’at |
| alfiler |
púuts’ yan u pool |
| alforja |
oot’el sáabukan |
| alforza |
wuuts’il nook’ |
| algo |
wa ba’ax |
| algodón |
taman, piits’ (gossypium herbaceum) |
| agitar |
book’ |
| aguien |
wa maax |
| algún |
hayp’éel |
| alguno |
wa maax |
| alguna |
wa hayp’éel |
| alianza |
much’bal, much’bah |
| aliento |
múus iik’, yooxol chi’ |
| aligerar |
séebkun, lep’ óol |
| alimentación |
tséen hanal |
| alimentar |
tséen, tsaa hanal |
| alimento |
hanal, o’och |
| alinear |
tohkin |
| alisar |
báay, hi’, yúul |
| alistar |
líik’es |
| aljibe |
chuulu’ ha’, chultun |
| alma |
píixan, óol |
| almacenar |
ta’ak, kuup |
| almanaque |
tsolk’in |
| almeja |
ch’ulam |
| almíbar |
ch’uhuk |
| almidón |
cha’ak |
| almizclero (rata) |
p’u’us |
| almohada |
k’áan pool, k’áan ho’ol |
| almorzar |
hanal, hanah |
| almud |
muut |
| almuerzo |
hanal, hanah, o’och |
| alocar |
chokokin pool |
| alojar |
k’am u’ula’ |
| alpargata |
xanab, xanab k’éewel |
| alquilar |
ts’aa mahan |
| alquiler |
u tohol mahan |
| alrededor |
bak’ paach |
| alterar |
k’eex, heel |
| alteza |
u ka’analil |
| altillo |
búu’tun, káakab |
| altivo |
ka’anal óol |
| alto |
ka’anal, ka’anah |
| altura |
u ka’analil |
| aludir |
k’a’as |
| alumbrar |
sáaskun, huul |
| alumno |
kaanbah (h), he’ máaxak ku bin tu nahil xook utia’al u kaanbale’. |
| alzar |
ch’úuy, líik’es |
| allá |
tolo’, te’elo’, ti’i |
| allanar |
táaxkun |
| allí |
ti’i, te’elo’, tolo’ |
|
|