Maya
Español |
Maya |
| vaca | wakax, ch’upul wakax |
| vaciar | láal, t’ooh, piich, báab |
| vacilar | tuskep |
| vadear | ch’aak; k’aat |
| vagar | máan chéen mina’an u haahil, máan chéen beyo’ |
| vagina | peel, k’uul |
| vaina | sóol, piix |
| valor | tohol |
| valla (de palos) | k’at che’, kolóohche’, kolóoxche’ |
| Valladolid | Chowáakha’ (corriente de agua) |
| valle | k’óom |
| ¡vamos! | ko’ox |
| vampiro | úukum soots’ |
| vapor | ooxol |
| vaquero | mayol; máak ku léeik wakax wáa tsíimin. |
| vara | ch’ilib, p’isib che’ |
| varejón del henequén | boob |
| variar | helbes, k’eex |
| varilla | bek’ech che’, ku ts’a’abal tu jo’ol naj utia’al u ch’i’ikil le xa’ano’obo’. |
| varón | xiib |
| vasija | lak, k’at |
| vástago | k’u’uk, aal kih, aal che’ |
| vástago de agave | boob |
| vegetación | k’áax, k’áaxil, che’il |
| veinte | k’aal |
| vejez | ch’íihil, ch’iihilil, ch’iha’anil |
| vejiga | chíim |
| vela | kib |
| veloz | séeb, péekla’an, séeba’an |
| vello | mehen ts’ots |
| vello púbico | cho’om |
| vena | beel k’i’ik’ |
| venadito | yuuk |
| venado | kéeh (cervus communis) |
| vencer | toop, loots’, náahal |
| vendar | k’aax, piix, to’ |
| vender | koon, koonol |
| veneno | ts’aak, ba’al ku kiimsah |
| veneno de víbora | k’i’inam |
| vencedor | kóonol |
| vendedora | kóonol (x) |
| vender | kóon |
| venerar | yaakun yaabil, tsiik |
| venir | taal, taah |
| venta | koonol, koonoh |
| ventosa | nup’ luuch |
| ver | il, paakat, cha’an |
| vera | háal, háalchi’, tséel |
| verdad | haah, haahil |
| verdadero | haah |
| verde | ya’ax |
| verde claro | sam ya’ax |
| verdín (planta) | kuuxum |
| verdolaga | xukul (x) |
| vereda | t’úul beh, t’úut’ul beh |
| vergüenza | sublak, subtal |
| verraco | beel |
| verruga | aax |
| vértebra | t’o’olol pu’uch, t’o’olol paach |
| verter | báab, láal, piich, toox, week |
| vértice | p’iich, ni’ |
| vestido | nook’, u nook’ (x) |
| vestir | búuk, ts’aa nook’ |
| vez | téen, -máal, -puul |
| vía | beh |
| viajar | bin, máan, xíinbal |
| vianda | hanal, ki’il, o’och,ki’ waah |
| víbora | kaan |
| vívora de cascabel | tsáab kaan |
| vibrar | tíit, tíil |
| vid | aba (vitis uvifera) |
| vida | kuxtal |
| vieja | nuuk (x) |
| viejo | laab, asbe’en, úuchben, chuchul, ch’iha’an; nuxib (h) |
| viento | iik’ |
| vientre | hobnel, nak, chuun nak’ |
| vigilar | kahan, kanan, ch’úuk |
| vigor | muuk’, muuk’il, óol |
| vil | p’ekta’an, k’aasil máak |
| villa | kaah |
| vino | ki’ |
| vino tinto | u k’aabil ki’ |
| viña | abanil |
| viñedo | abanil |
| violar (deshonrar) | ts’iis, t’aak |
| violencia | u meenta’al wáaba’ax yéetel ya’abach muuk’ |
| violeta | chak puk’e’en |
| virar | suut, ch’eet |
| virgen | suhuy, ch’úupal ma’ ta’alki’ (x) |
| virgen María | Ko’lebil |
| virginidad | suhuy |
| viril | xiibil |
| virtud | uts, utsil |
| viruela | k’áak’ |
| virus | ik’el |
| visión | il |
| visión entre sueños | wayak’ |
| visita | u’ulab, xíimbal |
| visitar | xíimbah, xíimbal |
| vista | ich, paakat |
| viuda | ma’ íicham (x); máak kimen u yatan. |
| viudo | ma’ atan (h) |
| vivir | kuxtah, kuxtal |
| vivo | kuxa’an |
| vocablo | t’aan |
| vocabulario | múuch’ t’aano’ob |
| volar | xik’nal |
| volcán | wits tu’ux ku hóok’ol k’áak’ wa ba’ax k’iin. |
| volcar | walk’ahal, tselk’ahal |
| voltear | suut, walak’, balak’ |
| volumen | kóochil, ka’anlil, nohchil, chowkil |
| voluntad | óol |
| volver | suut, balak’, walak’ |
| vomitar | xeeh |
| vómito | xeeh |
| voz | u huum kaal, t’aan |
| vuelo | xik’nal |
| vulva | peek, k’uul |