Español |
Maya |
| vaca |
wakax, ch’upul wakax |
| vaciar |
láal, t’ooh, piich, báab |
| vacilar |
tuskep |
| vadear |
ch’aak; k’aat |
| vagar |
máan chéen mina’an u haahil, máan chéen beyo’ |
| vagina |
peel, k’uul |
| vaina |
sóol, piix |
| valor |
tohol |
| valla (de palos) |
k’at che’, kolóohche’, kolóoxche’ |
| Valladolid |
Chowáakha’ (corriente de agua) |
| valle |
k’óom |
| ¡vamos! |
ko’ox |
| vampiro |
úukum soots’ |
| vapor |
ooxol |
| vaquero |
mayol; máak ku léeik wakax wáa tsíimin. |
| vara |
ch’ilib, p’isib che’ |
| varejón del henequén |
boob |
| variar |
helbes, k’eex |
| varilla |
bek’ech che’, ku ts’a’abal tu jo’ol naj utia’al u ch’i’ikil le xa’ano’obo’. |
| varón |
xiib |
| vasija |
lak, k’at |
| vástago |
k’u’uk, aal kih, aal che’ |
| vástago de agave |
boob |
| vegetación |
k’áax, k’áaxil, che’il |
| veinte |
k’aal |
| vejez |
ch’íihil, ch’iihilil, ch’iha’anil |
| vejiga |
chíim |
| vela |
kib |
| veloz |
séeb, péekla’an, séeba’an |
| vello |
mehen ts’ots |
| vello púbico |
cho’om |
| vena |
beel k’i’ik’ |
| venadito |
yuuk |
| venado |
kéeh (cervus communis) |
| vencer |
toop, loots’, náahal |
| vendar |
k’aax, piix, to’ |
| vender |
koon, koonol |
| veneno |
ts’aak, ba’al ku kiimsah |
| veneno de víbora |
k’i’inam |
| vencedor |
kóonol |
| vendedora |
kóonol (x) |
| vender |
kóon |
| venerar |
yaakun yaabil, tsiik |
| venir |
taal, taah |
| venta |
koonol, koonoh |
| ventosa |
nup’ luuch |
| ver |
il, paakat, cha’an |
| vera |
háal, háalchi’, tséel |
| verdad |
haah, haahil |
| verdadero |
haah |
| verde |
ya’ax |
| verde claro |
sam ya’ax |
| verdín (planta) |
kuuxum |
| verdolaga |
xukul (x) |
| vereda |
t’úul beh, t’úut’ul beh |
| vergüenza |
sublak, subtal |
| verraco |
beel |
| verruga |
aax |
| vértebra |
t’o’olol pu’uch, t’o’olol paach |
| verter |
báab, láal, piich, toox, week |
| vértice |
p’iich, ni’ |
| vestido |
nook’, u nook’ (x) |
| vestir |
búuk, ts’aa nook’ |
| vez |
téen, -máal, -puul |
| vía |
beh |
| viajar |
bin, máan, xíinbal |
| vianda |
hanal, ki’il, o’och,ki’ waah |
| víbora |
kaan |
| vívora de cascabel |
tsáab kaan |
| vibrar |
tíit, tíil |
| vid |
aba (vitis uvifera) |
| vida |
kuxtal |
| vieja |
nuuk (x) |
| viejo |
laab, asbe’en, úuchben, chuchul, ch’iha’an; nuxib (h) |
| viento |
iik’ |
| vientre |
hobnel, nak, chuun nak’ |
| vigilar |
kahan, kanan, ch’úuk |
| vigor |
muuk’, muuk’il, óol |
| vil |
p’ekta’an, k’aasil máak |
| villa |
kaah |
| vino |
ki’ |
| vino tinto |
u k’aabil ki’ |
| viña |
abanil |
| viñedo |
abanil |
| violar (deshonrar) |
ts’iis, t’aak |
| violencia |
u meenta’al wáaba’ax yéetel ya’abach muuk’ |
| violeta |
chak puk’e’en |
| virar |
suut, ch’eet |
| virgen |
suhuy, ch’úupal ma’ ta’alki’ (x) |
| virgen María |
Ko’lebil |
| virginidad |
suhuy |
| viril |
xiibil |
| virtud |
uts, utsil |
| viruela |
k’áak’ |
| virus |
ik’el |
| visión |
il |
| visión entre sueños |
wayak’ |
| visita |
u’ulab, xíimbal |
| visitar |
xíimbah, xíimbal |
| vista |
ich, paakat |
| viuda |
ma’ íicham (x); máak kimen u yatan. |
| viudo |
ma’ atan (h) |
| vivir |
kuxtah, kuxtal |
| vivo |
kuxa’an |
| vocablo |
t’aan |
| vocabulario |
múuch’ t’aano’ob |
| volar |
xik’nal |
| volcán |
wits tu’ux ku hóok’ol k’áak’ wa ba’ax k’iin. |
| volcar |
walk’ahal, tselk’ahal |
| voltear |
suut, walak’, balak’ |
| volumen |
kóochil, ka’anlil, nohchil, chowkil |
| voluntad |
óol |
| volver |
suut, balak’, walak’ |
| vomitar |
xeeh |
| vómito |
xeeh |
| voz |
u huum kaal, t’aan |
| vuelo |
xik’nal |
| vulva |
peek, k’uul |
|
|