Maya
Español |
Maya |
| sábana | teep’ |
| sabana (clima) | chak’an |
| sabañón | weeret’ |
| saber | oohel |
| sábila | hunpets’ k’in kih |
| sabor | ki’, ki’il |
| sabueso (perro) | peek’ |
| sacar | háal, hook’s, hoots’, ho’op |
| sacerdote | k’iin (h), yuum k’iin |
| saciar | na’ahtal |
| sacudir | líil, tíit, púus |
| sagú (planta) | cha’ak |
| sal | ta’ab |
| salar | ch’óoch’kin, ch’óoch’ kun, pak’ ta’ab |
| salario | náahal, bo’ol |
| saldar | bo’ol u ts’ook p’aax |
| salida | hool, hóok’ol |
| salir | hóok’ol, tiis |
| saliva | túub |
| salpicar | wiits, tiits’ |
| salpicón | tsi’ikbil bak’ yéetel u xa’ak’ |
| salpullido | uusáan (x) |
| salsa | k’utbil p’aak, k’utbil iik |
| saltamontes | máas, sit’riyo |
| saltar | síit’, p’iit |
| salto | síit, p’iit |
| salud | toh oolal |
| saludar | béech ho’ol, tsiik |
| salvaje | k’áaxil, ba’alche’ |
| salvar | áant, luk’s ti’ toop |
| sanar | utstal, tohtal óol |
| sancochar | chaak |
| sandalia | xanab |
| sangrar | took’, k’i’ik’ankil |
| sangre | k’i’ik’ |
| sangría | took’ |
| sanar | utstal |
| sanar heridas | buy bak’ |
| sano | ki’ óol, toh óol |
| santo | kili’ich |
| saña | k’uux, p’uha’an |
| sapo | muuch |
| saquear | ookol |
| saramullo (planta) | ts’almuy |
| sarro (de los dientes) | ta’ koh |
| sarteneja | haltun |
| sastre | chuuy, chuuy nook’ |
| satanás | kisin, kisin ba’al |
| sátiro | may ku ts’isik mehen paalal |
| satisfacer | ki’imak óol, ki’imaktal óol |
| sazón | k’aan, tak’an, siip’ |
| sazonar | k’antal, tahal, tahankun |
| secar | tihil, tihinkun |
| seco | tihil, bobóohki |
| secretaria | ts’íib (x) |
| secreto | mukul, ta’ak tsikbal |
| secuestrar | u yokolta’al máak tumen u yéet máakil |
| sed | uk’ah |
| seguir | áalkab paach, toohol, chuuk |
| seis | wak |
| seleccionar | teet, yéey |
| selva | k’áax, nukuch k’áax |
| sembradío | kool |
| sembrar | pak’al |
| semana | p’is k’iin |
| semen | sa’il keep, u k’aab toon |
| sementera | kool |
| semilla | neek’ |
| semilla de maíz | i’inah |
| sendero | beh |
| sensibilidad | cha’ah |
| sencillo | bi’ich |
| sentar | kutal, kuklin |
| sentenciar | xot’ k’iin |
| sentir | u’uy |
| señal | chíikul, béech’ ho’ol, béech’ k’ab, béech’ kaal |
| señalar | tuch’ub |
| señor | yuum, taat, nohoch máak |
| señora | xunáan (x), ko’olel |
| señorita | ch’úupal, ba’al (x), lo’bayan |
| separar | tseel, haats |
| sepelio | muuk, muksah |
| sepulcro | muknal |
| sepultar | muuk |
| sepultura | muknal |
| sequía | yáax k’iin, noh k’iin |
| ser | antal, yaan |
| serenata | k’aay yéetel paax ku bisa’al tak tu nahil máak |
| sermón | tseek, tse’ek |
| serpiente | kaan |
| servir | meyah |
| seso | ts’o’om |
| sexo | kobol, máantan máak |
| si | kux, túun, wáa |
| sí (condiciona) | beey, beyo’, haah, haan, he’le’ |
| siembra | pak’al |
| siempre | huntiich’, maantats’, léeyli’e’ |
| sierra | wiits, pu’uk |
| siete | uk |
| silbar | xóob, xuuxóob |
| silbido | xóob, xuuxóob |
| silenciar | mak chi’, p’aat ma’ t’aan |
| silencio | ch’een, ch’ench’enki |
| silueta | oochel |
| silvestre | k’áaxil |
| silla | k’áanche’, xeek |
| sima | taam, hool hach taam |
| sin | ma’, mina’an, mix |
| singular | hunp’éel, huntúul |
| sirvienta | meyhil (x), k’oos (x) |
| sirviente | k’oos, meyhil |
| sitiar | bak’ paach, k’al paach |
| sitio | kúuchil |
| sobaco | xiik’ |
| sobar | páats’, yeet’, yoot’ |
| sobra | xiix, yala’ |
| sobre (encima) | óok’ol |
| sobrecarga | p’ik kuuch |
| sobrecargar | p’ik kuuch, píitmáan kuuch |
| sobrina | sob (x) |
| sobrino | sob |
| socorrer | áantah |
| soga | suum |
| sol | k’iin |
| solamente | chéen, ha’alil |
| soldar | taak’, u tsu’utsuhool yéetel kib wáa uláak’ |
| solear | hayk’iin |
| solicitar | k’áat, kaxan |
| sólo | chéen |
| solo eso | chéen lehaah |
| soltar | háalk’ab, cha’, waach’ |
| soltera | ma’ íicham |
| soltero | ma’ atan, may ma’ts’oka’an u beeli’. |
| sollozar | ok’ol, xuxuch ni’ |
| sollozo | haha’ ok’ol |
| sombra | bo’oy, oochel |
| sombrero | p’óok |
| sonaja | soot |
| sonaja de calabazo | tuch’ (x) |
| sonámbulo | chukut kib, chukut wenel |
| sonar | huum |
| sonido | huum |
| sonreir | che’eh, mukul che’eh, k’as che’eh |
| sonrisa | sak che’eh, k’as che’eh |
| sonso | meelen, nuum |
| soñar | náay, wayak’ |
| sopa | ya’ach’, chok’ (x), chok’ob |
| soplar | uust |
| sorber | xúuch, háap |
| sorbo | xúuch, háap, luuk’ |
| sordo | kóok |
| sorprender | chuuk, hak’ óol, ha’as óol |
| sospecha | tuukul, péek óol |
| sostener | láat’, maach, ch’úuy |
| sótano | yáanal lu’um |
| suave | bi’bi’ki, susulki, o’olki |
| suavizar | ts’u’uba, ts’u’ubankun |
| subir | na’akal |
| subsistir | kuxtal |
| substituir | heel, k’eex |
| subterráneo | yáanal lu’um |
| suburbio | pach kaah |
| succionar | ts’u’uts’, chu’uch |
| suceder | úuchul, máan |
| suceso | úuchul |
| sucio | éek’, k’óok’ol, kiirits’ |
| sudar | k’íilkab |
| sudor | k’íilkab |
| suela | k’éewel |
| sueldo | náahal |
| suelo | lu’um |
| sueño | náay, wayak’ |
| sufrir | muk’yah |
| sumar | xook, ts’aa |
| sumergir | ts’aam, t’uub, buul |
| sumir | buul, ts’aam, t’uub |
| súplica | yaanyan, yaanyan k’áat |
| suprimir | luk’s, háaws |
| sur | nohol |
| surco | t’i’il |
| suscitar | úuchul |
| suspender | ch’úuy, ch’een, t’úuy, líik’s, naak |
| suspirar | ch’a’ iik’ |
| sustentar | tséen, láat’ |
| sustento | o’och, hanal |
| sustituir | heel, k’eex |
| susto | hak’ óol |
| susurrar | mukul t’aan |
| suyo (suya) | u tia’al |