Español |
Maya |
| sábana |
teep’ |
| sabana (clima) |
chak’an |
| sabañón |
weeret’ |
| saber |
oohel |
| sábila |
hunpets’ k’in kih |
| sabor |
ki’, ki’il |
| sabueso (perro) |
peek’ |
| sacar |
háal, hook’s, hoots’, ho’op |
| sacerdote |
k’iin (h), yuum k’iin |
| saciar |
na’ahtal |
| sacudir |
líil, tíit, púus |
| sagú (planta) |
cha’ak |
| sal |
ta’ab |
| salar |
ch’óoch’kin, ch’óoch’ kun, pak’ ta’ab |
| salario |
náahal, bo’ol |
| saldar |
bo’ol u ts’ook p’aax |
| salida |
hool, hóok’ol |
| salir |
hóok’ol, tiis |
| saliva |
túub |
| salpicar |
wiits, tiits’ |
| salpicón |
tsi’ikbil bak’ yéetel u xa’ak’ |
| salpullido |
uusáan (x) |
| salsa |
k’utbil p’aak, k’utbil iik |
| saltamontes |
máas, sit’riyo |
| saltar |
síit’, p’iit |
| salto |
síit, p’iit |
| salud |
toh oolal |
| saludar |
béech ho’ol, tsiik |
| salvaje |
k’áaxil, ba’alche’ |
| salvar |
áant, luk’s ti’ toop |
| sanar |
utstal, tohtal óol |
| sancochar |
chaak |
| sandalia |
xanab |
| sangrar |
took’, k’i’ik’ankil |
| sangre |
k’i’ik’ |
| sangría |
took’ |
| sanar |
utstal |
| sanar heridas |
buy bak’ |
| sano |
ki’ óol, toh óol |
| santo |
kili’ich |
| saña |
k’uux, p’uha’an |
| sapo |
muuch |
| saquear |
ookol |
| saramullo (planta) |
ts’almuy |
| sarro (de los dientes) |
ta’ koh |
| sarteneja |
haltun |
| sastre |
chuuy, chuuy nook’ |
| satanás |
kisin, kisin ba’al |
| sátiro |
may ku ts’isik mehen paalal |
| satisfacer |
ki’imak óol, ki’imaktal óol |
| sazón |
k’aan, tak’an, siip’ |
| sazonar |
k’antal, tahal, tahankun |
| secar |
tihil, tihinkun |
| seco |
tihil, bobóohki |
| secretaria |
ts’íib (x) |
| secreto |
mukul, ta’ak tsikbal |
| secuestrar |
u yokolta’al máak tumen u yéet máakil |
| sed |
uk’ah |
| seguir |
áalkab paach, toohol, chuuk |
| seis |
wak |
| seleccionar |
teet, yéey |
| selva |
k’áax, nukuch k’áax |
| sembradío |
kool |
| sembrar |
pak’al |
| semana |
p’is k’iin |
| semen |
sa’il keep, u k’aab toon |
| sementera |
kool |
| semilla |
neek’ |
| semilla de maíz |
i’inah |
| sendero |
beh |
| sensibilidad |
cha’ah |
| sencillo |
bi’ich |
| sentar |
kutal, kuklin |
| sentenciar |
xot’ k’iin |
| sentir |
u’uy |
| señal |
chíikul, béech’ ho’ol, béech’ k’ab, béech’ kaal |
| señalar |
tuch’ub |
| señor |
yuum, taat, nohoch máak |
| señora |
xunáan (x), ko’olel |
| señorita |
ch’úupal, ba’al (x), lo’bayan |
| separar |
tseel, haats |
| sepelio |
muuk, muksah |
| sepulcro |
muknal |
| sepultar |
muuk |
| sepultura |
muknal |
| sequía |
yáax k’iin, noh k’iin |
| ser |
antal, yaan |
| serenata |
k’aay yéetel paax ku bisa’al tak tu nahil máak |
| sermón |
tseek, tse’ek |
| serpiente |
kaan |
| servir |
meyah |
| seso |
ts’o’om |
| sexo |
kobol, máantan máak |
| si |
kux, túun, wáa |
| sí (condiciona) |
beey, beyo’, haah, haan, he’le’ |
| siembra |
pak’al |
| siempre |
huntiich’, maantats’, léeyli’e’ |
| sierra |
wiits, pu’uk |
| siete |
uk |
| silbar |
xóob, xuuxóob |
| silbido |
xóob, xuuxóob |
| silenciar |
mak chi’, p’aat ma’ t’aan |
| silencio |
ch’een, ch’ench’enki |
| silueta |
oochel |
| silvestre |
k’áaxil |
| silla |
k’áanche’, xeek |
| sima |
taam, hool hach taam |
| sin |
ma’, mina’an, mix |
| singular |
hunp’éel, huntúul |
| sirvienta |
meyhil (x), k’oos (x) |
| sirviente |
k’oos, meyhil |
| sitiar |
bak’ paach, k’al paach |
| sitio |
kúuchil |
| sobaco |
xiik’ |
| sobar |
páats’, yeet’, yoot’ |
| sobra |
xiix, yala’ |
| sobre (encima) |
óok’ol |
| sobrecarga |
p’ik kuuch |
| sobrecargar |
p’ik kuuch, píitmáan kuuch |
| sobrina |
sob (x) |
| sobrino |
sob |
| socorrer |
áantah |
| soga |
suum |
| sol |
k’iin |
| solamente |
chéen, ha’alil |
| soldar |
taak’, u tsu’utsuhool yéetel kib wáa uláak’ |
| solear |
hayk’iin |
| solicitar |
k’áat, kaxan |
| sólo |
chéen |
| solo eso |
chéen lehaah |
| soltar |
háalk’ab, cha’, waach’ |
| soltera |
ma’ íicham |
| soltero |
ma’ atan, may ma’ts’oka’an u beeli’. |
| sollozar |
ok’ol, xuxuch ni’ |
| sollozo |
haha’ ok’ol |
| sombra |
bo’oy, oochel |
| sombrero |
p’óok |
| sonaja |
soot |
| sonaja de calabazo |
tuch’ (x) |
| sonámbulo |
chukut kib, chukut wenel |
| sonar |
huum |
| sonido |
huum |
| sonreir |
che’eh, mukul che’eh, k’as che’eh |
| sonrisa |
sak che’eh, k’as che’eh |
| sonso |
meelen, nuum |
| soñar |
náay, wayak’ |
| sopa |
ya’ach’, chok’ (x), chok’ob |
| soplar |
uust |
| sorber |
xúuch, háap |
| sorbo |
xúuch, háap, luuk’ |
| sordo |
kóok |
| sorprender |
chuuk, hak’ óol, ha’as óol |
| sospecha |
tuukul, péek óol |
| sostener |
láat’, maach, ch’úuy |
| sótano |
yáanal lu’um |
| suave |
bi’bi’ki, susulki, o’olki |
| suavizar |
ts’u’uba, ts’u’ubankun |
| subir |
na’akal |
| subsistir |
kuxtal |
| substituir |
heel, k’eex |
| subterráneo |
yáanal lu’um |
| suburbio |
pach kaah |
| succionar |
ts’u’uts’, chu’uch |
| suceder |
úuchul, máan |
| suceso |
úuchul |
| sucio |
éek’, k’óok’ol, kiirits’ |
| sudar |
k’íilkab |
| sudor |
k’íilkab |
| suela |
k’éewel |
| sueldo |
náahal |
| suelo |
lu’um |
| sueño |
náay, wayak’ |
| sufrir |
muk’yah |
| sumar |
xook, ts’aa |
| sumergir |
ts’aam, t’uub, buul |
| sumir |
buul, ts’aam, t’uub |
| súplica |
yaanyan, yaanyan k’áat |
| suprimir |
luk’s, háaws |
| sur |
nohol |
| surco |
t’i’il |
| suscitar |
úuchul |
| suspender |
ch’úuy, ch’een, t’úuy, líik’s, naak |
| suspirar |
ch’a’ iik’ |
| sustentar |
tséen, láat’ |
| sustento |
o’och, hanal |
| sustituir |
heel, k’eex |
| susto |
hak’ óol |
| susurrar |
mukul t’aan |
| suyo (suya) |
u tia’al |
|
|